تقریباً همه می‌دانیم ضدآفتاب خوب است، اما اگر بپرسید «چقدر می‌زنید؟» بیشتر جواب‌ها شبیه هم است: «یه کم». و همین «یه کم» باعث می‌شود حفاظتی که روی برچسب نوشته شده، در عمل به نصفش هم نرسد.
عدد SPF یعنی چه؟
SPF در اصل نشان می‌دهد ضدآفتاب چقدر در برابر اشعه‌ی UVB، همان که پوست را می‌سوزاند، محافظت می‌کند. تفاوت بین SPF 30 و SPF 50 کمتر از چیزی است که فکر می‌کنیم: اولی حدود ۹۷ درصد و دومی حدود ۹۸ درصد از UVB را مهار می‌کند. پس به‌جای دنبال عدد بالاتر بودن، روی استفاده‌ی درست و منظم تمرکز کنید.
اما UVB تمام ماجرا نیست. اشعه‌ی UVA عمیق‌تر نفوذ می‌کند و بیشتر به پیری و لک ربط دارد. به همین خاطر دنبال عبارت «طیف گسترده» (Broad Spectrum) یا نشان PA روی بسته باشید.
فیزیکی یا شیمیایی؟
ضدآفتاب‌های فیزیکی (معدنی) مثل روی و تیتانیوم روی سطح پوست می‌نشینند و اشعه را منعکس می‌کنند. شیمیایی‌ها اشعه را جذب می‌کنند و به گرما تبدیل می‌کنند. هیچ‌کدام ذاتاً بهتر نیستند؛ انتخاب به پوست و سلیقه‌ی شما برمی‌گردد.
- پوست حساس یا مستعد قرمزی: معمولاً فرمول فیزیکی ملایم‌تر است. مثلاً ضدآفتاب تیوپی آکس ای وای یک ضدآفتاب فیزیکی است که بافت سبکی دارد و سفیدک روی پوست نمی‌گذارد.
- پوستی که دنبال آرامش و حس سبکی است: کرم ضدآفتاب سنتلا با عصاره‌ی سنتلا و بافت غیرچرب، گزینه‌ی دلنشینی برای استفاده‌ی روزانه است.
مقدار درست چقدر است؟
قانون دو انگشت یکی از ساده‌ترین راه‌های سنجش است: ضدآفتاب را روی انگشت اشاره و میانی به طول کامل بکشید و همان مقدار را برای صورت و گردن مصرف کنید. وقتی برای صورت فقط به اندازه‌ی یک نخود برمی‌داریم، حفاظت عملاً کمتر از نصف است.
ضدآفتابی که به اندازه‌ی کافی نزنیم، همان عددی را که روی بسته نوشته نمی‌دهد.
تجدید در طول روز
هر دو تا سه ساعت یک بار، اگر بیرون هستید، باید دوباره بزنید؛ بعد از شنا یا عرق کردن زودتر. روی آرایش هم می‌شود از ضدآفتاب‌های اسپری یا پودری کمک گرفت، هرچند برای تجدید ایده‌آل نیستند. اگر بیشتر وقت‌تان داخل ساختمان است، یک بار صبح (و در صورت نزدیک پنجره بودن یک بار نیمروز) کافی است.
در آخر، ضدآفتاب جای پوشش و کلاه و عینک آفتابی را نمی‌گیرد؛ آن‌ها لایه‌های کمکی هستند و در ساعت‌های اوج آفتاب (حدود ده صبح تا چهار عصر) بیشترین نقش را دارند.
